Intsimbi yenye yezona zinto zibalulekileyo kwimpucuko yanamhlanje, eyakha umqolo wemizi-mveliso efana nokwakha, iimoto, ukwakha iinqanawa, amandla, iziseko zophuhliso, kunye nokuvelisa. Nangona isetyenziswa rhoqo intsimbi, abantu abaninzi abazi ukuba yenziwe njani ngentsimbi eluhlaza. Inkqubo yokwenza intsimbi luhambo olunomdla lotshintsho, apho izimbiwa zendalo ziguqulwa zibe yingxubevange eqinileyo, eguquguqukayo, nehlala ixesha elide exhasa uqoqosho lwehlabathi.
Kweli nqaku, siza kujonga ngokweenkcukacha yonke inkqubo yokuveliswa kwentsimbi, siqale ekukhutshweni kwentsimbi, siqhubeke nokucubungula nokunyibilikisa, size sigqibe ngeemveliso zentsimbi ecociweyo ezilungele ukusetyenziswa kwimizi-mveliso.
1. Ukubaluleka kwentsimbi kuluntu lwanamhlanje
Intsimbi yenye yezona zinto zobunjineli ezisetyenziswa kakhulu ngenxa yokudibanisa kwayo amandla, ukuguquguquka, ukuqina, kunye nokusebenza kakuhle kweendleko. Ukususela kwizakhiwo eziphakamileyo kunye neebhulorho ukuya kwiipayipi nezixhobo zotyando, intsimbi iye yaba yinto ebaluleke kakhulu. Imveliso yayo inxulumene kakhulu nophuhliso lwemizi-mveliso kunye nokukhula koqoqosho.
Ishishini lesinyithi lehlabathi livelisa phantse iitoni ezi-2 zeebhiliyoni ngonyaka, kwaye imfuno iyaqhubeka nokukhula njengoko amazwe asakhulayo esandisa iziseko zawo kwaye uqoqosho oluphucukileyo lutshintshela kumandla avuselelekayo, izithuthi zombane, kunye nezixeko ezikrelekrele. Ukuze siqonde eli shishini, kubalulekile ukufunda indlela isinyithi esenziwe ngayo ngezinto zalo eziluhlaza: i-iron ore.
2. Yintoni i-Iron Ore?
I-iron ore lilitye elivela ngokwendalo eliqulathe iiminerali zentsimbi, ikakhulu ii-oxides ezifana ne-hematite (Fe2O3), i-magnetite (Fe3O4), kunye ne-limonite (FeO(OH)·nH2O). Ezi ore zimbiwa kwiidiphozithi ezifumaneka kumazwe afana ne-Australia, iBrazil, iTshayina, iIndiya, kunye neRashiya, ezibonelela uninzi lwentsimbi yehlabathi.
Umgangatho we-iron ore umiselwa ngumthamo wayo we-iron. Ii-ore ezikumgangatho ophezulu ziqulathe ngaphezulu kwama-60 ekhulwini e-iron, ngelixa ii-ore ezikumgangatho ophantsi zifuna iinkqubo zokuphucula ubuninzi be-iron ngaphambi kokuba zisetyenziswe ekwenzeni intsimbi.
3. Ukusuka kwi-Ore ukuya kwi-Iron: I-Blast Furnace
Inyathelo lokuqala elikhulu kwimveliso yentsimbi kukuguqulwa kwesinyithi sibe yintsimbi enyibilikisiweyo. Oku kudla ngokwenziwa kwi-blast oven, isakhiwo esikhulu esithe nkqo esifakwe izitena ezinganyangekiyo ezinokumelana namaqondo obushushu aphezulu kakhulu.
Inyathelo 1: Ukulungiswa kwezinto eziluhlaza
-
Igoqo lentsimbiiyacolwa kwaye ixutywe ukuze ifumane umgangatho ofanayo.
-
I-Coke, eyenziwe ngamalahle ashushu xa kungekho oksijini, isebenza njengepetroli kunye nearhente yokunciphisa.
-
Ilitye lekalikaokanye idolomite yongezwa njenge-flux ukususa ukungcola okufana ne-silica, i-sulfur, kunye ne-phosphorus.
Inyathelo lesi-2: Ukutshaja isithando somlilo
Iingqimba zesinyithi, i-coke, kunye ne-limestone zifakwa phezulu kwesithando somlilo. Umoya oshushu uvuthelwa ezantsi ngee-nozzles ezibizwa ngokuba yi-tuyeres.
Inyathelo lesi-3: Iimpendulo zeekhemikhali
Ngaphakathi kwesithando somlilo, kukho iimpendulo ezininzi ezintsonkothileyo:
-
Ukutsha kweCoke kwenze i-carbon monoxide (CO2), nto leyo enciphisa ii-iron oxides zibe yi-iron enyibilikisiweyo.
-
Ukungcola kudibana nelitye lekalika ukuze kwenziwe i-slag, into ekhaphukhaphu edada phezu kwesinyithi esinyibilikisiweyo.
-
Isinyithi esinyibilikisiweyo, esidla ngokubizwa ngokuba yintsimbi yehagu, siqokelelana ezantsi kwesithando somlilo.
Le ntsimbi yehagu idla ngokuba ne-4% yekhabhoni kunye nezinye izinto ezingcolileyo, nto leyo eyenza ukuba iqine kwaye ingafaneleki ukusetyenziswa kakhulu. Kufuneka icocwe ibe yintsimbi.
4. Ukucokisa iPig Iron ibe yiSteel
Inyathelo elilandelayo ekwenzeni intsimbi libandakanya ukunciphisa umxholo wekhabhoni kunye nokususa ukungcola kwintsimbi yehagu. Kukho iindlela ezimbini eziphambili:
A. Isithando somlilo se-oksijini esisisiseko (BOF)
-
Intsimbi yehagu enyibilikisiweyo evela kwisithando somlilo ithululelwa kwisithando somoya-mpilo esisisiseko.
-
Ioksijini ecocekileyo ivuthelwa kwisinyithi esinyibilikisiweyo xa uxinzelelo luphezulu, nto leyo eyenza i-carbon inyibilike kunye nezinye izinto ezingcolileyo.
-
Oku kunciphisa umxholo wekhabhoni ukuya ngaphantsi kwe-2 ekhulwini, nto leyo eyenza intsimbi.
Indlela ye-BOF ibangela ngaphezulu kwama-70 ekhulwini emveliso yentsimbi yehlabathi.
B. Isithando somlilo se-Electric Arc (EAF)
-
Kwinkqubo ye-EAF, iziqwenga zentsimbi ezisetyenzisiweyo kunye nentsimbi encitshisiweyo ngamanye amaxesha (i-DRI) ziyanyibilika kusetyenziswa amandla ombane.
-
Ikhabhoni, isalfure, kunye nezinye izinto ezingcolileyo zilungiswa kusetyenziswa iifluxes kunye nezongezo.
-
Indlela ye-EAF iyaguquguquka, izinzile, kwaye ithandwa kakhulu kuba ixhomekeke kakhulu ekusetyenzisweni kwakhona kwezinto ezilahliweyo.
5. Ukucocwa kwesibini kunye nokuHlanganisa
Emva kwenyathelo lokuqala lokwenza intsimbi, intsimbi idla ngokucocwa ngakumbi kwii-oven ze-ladle. Ukucoca okwesibini kuvumela ulawulo oluchanekileyo lokwakheka kweekhemikhali, ukususwa kweegesi ezinyibilikisiweyo ezifana ne-hydrogen kunye ne-nitrogen, kunye nokulungiswa kobushushu.
Izinto ezixutyiweyo zongezwa kweli nqanaba ukuze zinike iimpawu ezithile:
-
I-Chromiumyokumelana nokugqwala (intsimbi engagqwaliyo).
-
I-Nickelngenxa yokuqina namandla.
-
IManganesengenxa yobunzima kunye nokumelana nokuguguleka.
-
I-Molybdenumngamandla obushushu obuphezulu.
Eli nyathelo livumela abavelisi abafana ne-sakysteel ukuba benze amanqanaba akhethekileyo esinyithi ahlangabezana nemigangatho yamazwe ngamazwe kumashishini afuna izinto ezininzi.
6. Ukuphosa intsimbi
Nje ukuba intsimbi icociwe, kufuneka iqine ibe ziimo ezisebenzisekayo. Eyona ndlela ixhaphakileyo yileukuphoswa okuqhubekayo, apho intsimbi enyibilikisiweyo ingena kwisikhunta esipholileyo emanzini ize iqine ibe ziimo ezigqityiweyo ezinje ngeebhilethi, iintyatyambo, okanye iislabhu.
-
Iibhilethizisetyenziselwa iimveliso ezinde ezifana neebha, iintonga, kunye nocingo.
-
Iintyatyambozicutshungulwa zibe ziimo zesakhiwo ezifana nee-I-beams.
-
Iislabhuzisongwa zibe ngamashiti, iipleyiti, kunye neekhoyili.
Ukuphoswa rhoqo kuphucula ukusebenza kakuhle, kunciphisa inkunkuma, kwaye kuqinisekisa iimveliso zentsimbi ezikumgangatho ophezulu.
7. Ukuqengqeleka nokuGqiba
Intsimbi egqityiweyo ifakwa kwi-hot rolling kunye ne-cold rolling ukuze kufikelelwe kubukhulu bokugqibela kunye nomgangatho womphezulu ofunekayo kubathengi.
-
Ukuqengqeleka okushushuibumba intsimbi ngelixa ingaphezulu kobushushu bayo bokuphinda ifane, okwenza kube lula ukuyila ibe ziipleyiti, iikhoyili, okanye iiprofayili.
-
Ukuqengqeleka okubandayoKwenzeka kubushushu begumbi, nto leyo ephucula ukugqitywa komphezulu, amandla, kunye nokuchaneka kobukhulu.
Emva kokuqengqeleka, intsimbi ingaphoswa:
-
Ukuqokelelaukuphucula ukuguquguquka.
-
Ukugaya nge-galvanizingukukhusela ukugqwala.
-
Unyango lomphezuluukuze kubonakale ngcono kwaye kuxhathise.
Isiphumo kukuba uluhlu olubanzi lweemveliso zentsimbi zilungele ukusetyenziswa kumacandelo amaninzi.
8. Izinto Eziqwalaselwayo Kwindalo Ekwenzeni Intsimbi
Imveliso yentsimbi ifuna amandla amaninzi kwaye ngokwesiko inxulunyaniswa nokukhutshwa okukhulu kwekhabhoni diokside. Nangona kunjalo, eli shishini lenza inkqubela enkulu ekuzinzeni ngoku:
-
Ukuphinda kusetyenzisweIntsimbi yeyona nto iphinda isetyenziswe kakhulu ehlabathini, kwaye izinga lokurisayikilisha lingaphezulu kwama-85 ekhulwini.
-
Izithando zoMbane zeArcIi-EAF zinciphisa ukuxhomekeka kumafutha efosili ngokusebenzisa umbane kunye nentsimbi elahliweyo.
-
Ubuchwepheshe bokuBamba iKhabhoniIiprojekthi zovavanyo zijolise ekubambeni nasekugcineni i-CO2 kwii-oven eziqhumayo.
-
Ukunciphisa iHydrogen: Abanye abenzi bentsimbi bavavanya i-hydrogen endaweni ye-coke njengesixhobo sokunciphisa ukukhutshwa kwekhabhoni.
Ukwenza isinyithi okuzinzileyo kubalulekile ekufezekiseni iinjongo zemozulu yehlabathi ngelixa kuhlangatyezwana nemfuno ekhulayo yale nto ibalulekileyo.
9. Iinkokheli zeHlabathi kwiMveliso yeNsimbi
Amazwe afana neTshayina, iIndiya, iJapan, kunye neSouth Korea alawula imveliso yentsimbi yehlabathi. Iinkampani ezifana neArcelorMittal, iNippon Steel, iBaosteel, kunye neTata Steel ziphakathi kwabavelisi abakhulu kwihlabathi.
Ababoneleli bathandai-sakysteelgxila ekunikezeleni ngentsimbi engagqwaliyo, intsimbi ye-alloy, kunye neemveliso zentsimbi yekhabhoni ezikumgangatho ophezulu kubathengi bamazwe ngamazwe kulo lonke elaseYurophu, eMbindi Mpuma, naseLatin America, ukuqinisekisa ukuba abathengi bafumana izixhobo ezihlangabezana nemigangatho engqongqo yeshishini.
10. Usetyenziso lweNsimbi
Ukuguquguquka kwentsimbi kwenza ukuba ibe yimfuneko kumashishini amaninzi:
-
Ulwakhiwo: Iibhari zokuqinisa, imiqadi, kunye nentsimbi yolwakhiwo.
-
Iimoto: Iiphaneli zomzimba, izinto zenjini, kunye neenkqubo zokhuseleko.
-
Amandla: Iipayipi, iiturbine zomoya, kunye namaqonga aselunxwemeni.
-
Inqwelo-moya: Iintsimbi ze-alloy ezinamandla aphezulu kwizakhiwo zeenqwelo-moya.
-
EzonyangoIzixhobo zotyando kunye nezixhobo zesibhedlele.
Ukukwazi ukuguquguquka kwentsimbi kuqinisekisa ukuba iya kuhlala iyinto esisiseko kwixesha elizayo.
Isiphelo
Ukuguqulwa kwesinyithi sibe yintsimbi yenye yezona mpumelelo zibalaseleyo kushishino lwanamhlanje. Ukususela ekumbeni izimbiwa zendalo, ukudlula kwisithando somlilo, ukucocwa, ukuxutywa, kunye nokuphoswa, le nkqubo inika izinto ezinamandla nezinokuguquguquka.
Njengoko ubuchwepheshe buqhubela phambili, imveliso yentsimbi iyaqhubeka nokukhula iye ekuzinzeni, ekusebenzeni kakuhle, nasekusebenzeni okuphezulu. Nokuba isetyenziswa kwizakhiwo eziphakamileyo, kwiimoto, okanye kwiinkqubo zamandla, intsimbi ihlala iyintsika yenkqubela phambili kwezoshishino kunye nophuhliso lwabantu.
Kwimizi-mveliso ejonge ukufumana iimveliso zentsimbi ezikumgangatho ophezulu ezinemigangatho eqinisekisiweyo, iinkampani ezifana ne-sakysteel zibonelela ngobuchule, ukuthembeka, kunye nobuchule obufunekayo ukuxhasa iiprojekthi ezibalulekileyo kwihlabathi liphela.
Ixesha leposi: Agasti-27-2025