Farklı Ulaşım Türlerine İlişkin Kurallar:
EXW – Fabrika Teslimi (Belirtilen Teslimat Yeri):
EXW, genellikle ek maliyetlerin dahil edilmediği ilk fiyat tekliflerinde kullanılır. EXW kapsamında, satıcı malları kendi tesislerinde veya belirlenmiş başka bir yerde (fabrika, depo vb.) teslim eder. Satıcı, malların herhangi bir toplama aracına yüklenmesinden veya ihracat gümrük işlemlerinin yapılmasından sorumlu değildir.
FCA – Ücretsiz Taşıyıcı (Belirtilen Teslimat Yeri):
FCA'nın iki farklı anlamı olabilir ve her birinin her iki taraf için de farklı risk ve maliyet seviyeleri vardır:
• FCA (a):Satıcı, ihracat gümrük işlemlerini tamamladıktan sonra malları belirlenmiş bir yere (satıcının işyerine) teslim ettiğinde kullanılır.
• FCA (b):Bu yöntem, satıcının ihracat gümrük işlemlerini tamamladıktan sonra malları belirlenmiş bir yere (satıcının işyerinde değil) teslim etmesi durumunda kullanılır.
Her iki durumda da mallar, alıcı tarafından belirlenen bir taşıyıcıya veya alıcı tarafından belirlenen başka bir tarafa teslim edilebilir.
CPT – Taşıma Ücreti Ödenmiş (Belirtilen Varış Yeri):
CPT kapsamında, satıcı malların kararlaştırılan varış noktasına taşınmasının maliyetini karşılar.
CIP – Taşıma ve Sigorta Ücreti Ödenmiş (Belirtilen Varış Yeri):
CPT'ye benzer, ancak temel fark, satıcının taşıma sırasında mallar için minimum sigorta kapsamı satın alması gerektiğidir.
DAP – Belirtilen Varış Yerine Teslim Edildi:
Mallar, kararlaştırılan varış noktasına ulaştığında, boşaltılmaya hazır halde ve alıcının kullanımına sunulduğunda teslim edilmiş sayılır. DAP kapsamında, satıcı malları belirtilen yere getirme ile ilgili tüm riskleri üstlenir.
DPU – Teslim Edildiği Yer (Belirtilen Varış Yeri):
Bu şart uyarınca, satıcı malları belirlenen yere teslim etmeli ve boşaltmalıdır. Satıcı, ihracat vergileri, navlun, ana taşıyıcı tarafından varış limanında boşaltma ve varış limanı ücretleri de dahil olmak üzere tüm ulaşım masraflarından sorumludur. Satıcı ayrıca mallar nihai varış noktasına ulaşana kadar tüm riskleri üstlenir.
DDP – Teslim Edilmiş Gümrük Vergisi Ödenmiş (Belirtilen Varış Yeri):
Satıcı, ithalat vergileri ve harçları da dahil olmak üzere tüm masrafları karşılayarak, malları alıcının ülkesindeki veya bölgesindeki belirtilen bir yere teslim etmekle yükümlüdür. Ancak satıcı, malların boşaltılmasından sorumlu değildir.
Deniz ve İç Su Yolu Taşımacılığı Kuralları:
FAS – Gemi Yanında Teslim (Belirtilen Sevkiyat Limanı)
Satıcı, malları kararlaştırılan sevkiyat limanında (örneğin, rıhtım veya mavna) alıcının belirlediği geminin yanına yerleştirdiği anda teslimat yükümlülüğünü yerine getirmiş olur. Kayıp veya hasar riski bu noktada alıcıya geçer ve alıcı o andan itibaren tüm masrafları üstlenir.
FOB – Gemide Teslim (Belirtilen Sevkiyat Limanı)
Satıcı, malları alıcının belirlediği gemiye, belirtilen sevkiyat limanında yükleyerek veya bu şekilde zaten teslim edilmiş malları güvence altına alarak teslim eder. Mallar gemiye yüklendikten sonra kayıp veya hasar riski alıcıya geçer ve alıcı o andan itibaren tüm masrafları üstlenir.
CFR – Maliyet ve Navlun (Belirtilen Varış Limanı)
Mallar gemiye yüklendikten sonra satıcı malları teslim etmiş sayılır. Kayıp veya hasar riski bu noktada satıcıya geçer. Ancak satıcı, kararlaştırılan varış limanına kadar nakliyeyi organize etmek ve gerekli masrafları ve navlunu karşılamak zorundadır.
CIF – Maliyet, Sigorta ve Navlun (Belirtilen Varış Limanı)
CFR'ye benzer şekilde, ancak satıcı nakliyeyi ayarlamanın yanı sıra, alıcı için taşıma sırasında oluşabilecek kayıp veya hasar riskine karşı asgari sigorta teminatı da satın almak zorundadır.
Yayın tarihi: 26 Mart 2025